Power BI – Bölüm 20 – Veri Transformasyonu 6

Herkese merhaba!

Bir önceki bölümde sorguları birleştirmeyi, iki sorguyu birbirine eklemeyi ve kolon bazında filtrelerle çalışmayı ve uygulama işlemlerini sizlere anlatmaya çalıştım. Bu bölümde,

  • Tarih,
  • İstatistikler, Standart İşlemler, Bilimsel İfadeler,
  • Yuvarlama İşlemi,

Modüllerinden bahsedeceğim. Keyifli öğrenmeler!

Tarih

Bu bölümde tarih komutlarından bahsetmeden önce ilgili veri setini içeri aktarmakla başlayalım.

Kullanacağımız veri seti:Tarih Tablosu.xlsx

Burada sadece tarihlerin yer aldığı bir tabloyu göreceksiniz. Öncelikle Power BI’ da tarihsel işlemleri yapabilmemiz için ilgili kolonun veri tipini kontrol etmemiz gerekiyor. Sizler de Giriş şeridinin altında sağ tarafta yer alan Veri Türü kısmının Tarih olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Tarihlerle alakalı inceleyeceğimiz komutlara Dönüştür şeridinin altında en sağdan erişebiliyoruz. Gelin şimdi tarihlerle ne gibi işlemler yapabildiğimize bakalım.

Tarih Seçenekleri

Görselde tarih kısmının altında nelerin gözüktüğüne baktığımızda şunları görüyoruz:

  • Yaş
  • Yalnızca Tarih
  • Yıl
  • Ay
  • Çeyrek
  • Hafta
  • Gün
  • En geç
  • En erken

Görüldüğü üzere sahip olduğumuz kolon üzerinden tarihsel açıdan veride istediğimiz gibi değişiklikler yapabiliyoruz. Örneğin sekmenin altında yıl ve yine sadece yılı seçersek tüm kolonu ilgili tarihin yılını gösterecek şekilde düzenlemiş oluruz.

Tarih Seçenekleri

Yılın başı dediğimizde tüm kolonu yılın ilk gününe, yılın sonu dediğimizde ise tüm kolonu yılın son gününe atamış oluruz. Her incelediğimiz komutta geri gelip diğerlerini tekrar denemek için uygulanan adımlar kısmından en son uyguladığımız adımı silerek diğer komutları deneyimleyebiliriz.

Devamında ay sekmesinin altından yine sadece ayı seçersek ilgili ayı bize döndürür. Ay başı dersek ay başını, ay sonunda ay sonunun tarihini, ayın günleri dersek ilgili ayın kaç çektiğini ve ayın adı dersek de bize ilgili ayın adını döndürür. Burada bize döndüreceği kolonun veri tipi sayısal olacaktır.

Tarih Seçenekleri

Diğer tüm komutlar da buna benzer mantıkta çalışmaktadır. Fakat burada bir noktaya dikkat çekmek istiyorum. Tarihsel işlemleri Edit Query ekranında hem Dönüştür şeridinin altında hem de Sütun Ekle şeridinin altında yapabilmekteyiz. Biz şu anda işlemleri dönüştür şeridinin altında uyguladık. Bu ne demek oluyor kısmını açıklayayım; dönüştür şeridinin altında uygularsanız eğer veri setiniz içerisinde yaptığınız bu tarihsel kısımdaki düzenlemeyi ilgili kolonun üzerine yazıyor. Bu noktada kimi zaman sahip olduğunuz ham sütunu kaybetmek istemezseniz eğer bu bir problem olabilir. Bunu çözebilmek için Sütun Ekle şeridinin altındaki tarihsel komutları uygularsak (Ki yine aynı işlemlerdir) sahip olduğumuz ham kolon yapısını bozmaz, istediğimiz değişikliği yeni bir kolon ekleyerek bize döndürür. Bunu yapmak çoğu zaman daha mantıklı olabilir.

İstatistikler, Standart, Bilimsel İfadeler

İstatistiksel ifadeleri gözlemleyebilmek için Dönüştür şeridinin altında bu komutlara erişebiliriz. Burada Power BI, bize otomatik olarak gelen komutlar içerisinde neler sunuyor birlikte inceleyelim.

İstatistikler

İstatistiksel olarak incelemek isteyeceğiniz toplam alma, minimum veya maksimum değeri gözlemleme, ortanca, ortalama, standart sapma, değerleri sayma ve benzersiz değerleri sayma gibi pek çok faydalı fonksiyonu pratik bir şekilde bulabilmekteyiz.

Kullanacağımız veri seti: StockTrans.xlsx

Edit Query Tablosu

Bu veri setini içeriye yükleyip Edit Query ekranına geçiş yaptıktan sonra örneğin StockDiscount kolonunda bir toplam alalım ve sonucu görelim.

İşlem Sonucu

Görselde de görüleceği üzere bir kolonda toplam işlemi yaptırdığımızda Power BI bize ekrana yazdırma gibi bir sonuç dönüyor. Bunun akabinde StockID de “Benzersiz Değerleri Say” dediğimizde de 5 sonucunu ekrana yazdırdığını görmeliyiz. İstatistik sekmesinin altında bu ve bunun gibi tüm işlemleri yapabilmekteyiz.

Standart komutu ne işe yarıyor şimdi buna bakalım.

Standart

Burada yer alan ifadeler ile kolon bazında işlemler yapabilmekteyiz. Örneğin tüm kolonda satırlarda yer alan verilere herhangi bir değer ekleyip, çıkartabilir, herhangi bir değerle çarpıp bölebilir veya modunu alabiliriz. Bir uygulamayla pekiştirelim. Örneğin burada StockTransID kolonundaki tüm verileri 5 ile çarpalım.

Standart İşlemi

Sonuç olarak tablomuzdaki StockTransID değerlerinin her birinin 5 kat arttığını göreceğiz. Burada yer alan tüm komutları da aynı şekilde uygulayabilir ve pratik yapabilirsiniz, aynı mantıkta ilerlemektedir.

Bilimsel komutunun altında mutlak değer alma, üs alma, karekök alma, logaritmik ifadeler ve faktöriyel alma gibi komutları görmekteyiz. Fonksiyonel olarak gerektiğinde buradaki komutları işimize yarayacak şekilde kullanabiliriz. Buna ek olarak yan taraftaki kısımda da Trigonometrik ifadeleri de görebilirsiniz ki buradaki fonksiyonlar da çok nadiren de olsa kullanılabilir. Aklınızın bir köşesinde bulunmasını tavsiye ederim.

Bilimsel İşlevler

Yuvarlama

Yuvarlama kısmı kullanışlı ve çoğu zaman benim de sıklıkla kullandığım bir fonksiyon. Mantık olarak tahmin edersiniz ki virgülden sonraki kısmı aşağı veya yukarı yuvarlama işlemini yapıyor.

Yuvarlama Modülü

Görselde de görebileceğiniz üzere Yukarı Yuvarlama, Aşağı Yuvarlama ve Özel Yuvarlama komutları yer almaktadır. Bunlardan yukarı veya aşağı yuvarla dediğimizde Power BI otomatik olarak en yakın tam sayıya yuvarlama işlemini yapıyor. Fakat bizim için önemli olan virgülden sonraki basamaklardı. Bunun için Özel Yuvarla komutunu kullanmaktayız. Tıkladığımızda bize ondalık olarak kaç basamak yuvarlamak istediğimizi soran bir pencere açılıyor. Örnek olarak StockDiscount kolonunda bir yuvarlama işlemi yapalım.

Yuvarlama Fonksiyonu

Burada görseldeki gibi sıfırıncı basamağa kadar yuvarla dersek verilerin durumunu kontrol ediyor ve yuvarlama işlemini yapıyor. Aslında verileri yuvarlamaya pek elverişli gözükmüyor bu elimizdeki veride. Örneğin virgülden sonra karmaşık bir şekilde 6 7 tane basamak içerek pek çok hücrenin olduğunu varsayarsak bunları 2 ondalık basamak yuvarlanacak şekilde ayarladığımızda gözle görülür bir yuvarlama işlemi olacaktır. Kendiniz de pratik olması açısından bu örneğin veri setini oluşturup deneyebilirsiniz.

Buna ek olarak Yuvarlama komutunun altında yer alan bilgi fonksiyonuna da değinmek istiyorum. Bilgi kolonunda sayıların tek veya çift olma durumunu kontrol edebiliyor ve buna istinaden bir çıktı alabiliyoruz. Komutu uyguladığımızda kolon bazında bize true veya false olacak şekilde sonuçları veriyor.

Sonraki Bölümde..

Toparlayacak olursam bu bölümde tarihsel işlemleri nasıl uygulayabileceğimizi, tarih kolonu içerisinden parçalar alarak ek bir kolonda göstermeyi, istatistiksel, matematiksel ve bilimsel ifadeleri veriler üzerinde uygulamayı, son olarak da yuvarlama işlemlerini inceledik. Bir sonraki bölümde diğer komutlar ile öğrenmeye devam edeceğiz. Vakit ayırıp okuduğunuz için teşekkür ederim. Görüş ve önerilerinizi, geri dönüşlerinizi yorumlar kısmında belirtebilirsiniz. Herkese sağlıklı günler diliyorum!

Data Science Earth

Data Science Earth ekibi, üst düzey Veri Bilim çözümleri üretmek amacı ile toplanmış akademisyenler ve uzmanlardan oluşmaktadır. Öncelikli olarak veri bilincini geliştirmeyi ve küreselleşen rekabet ortamında verinin gücünün doğru kullanılmasını sağlamayı amaçlamaktadır.

Sponsor

QuestionPro 35 farklı soru seçim özelliği ile anket çalışmalarımıza güç katmaktadır.