Makineler Düşünebilir mi?

Makineler Düşünebilir mi?

Makineler düşünebilir mi sorusu çokça sorulmuş ve çokça cevap almış bu ara. Herhalde Cahit Arf’in paylaşılan makalesinden ötürü. Kimisi bunun “edebiyatını yapmayı” faydasız bulsa da yeni bir cümle yeni bir bakış açısı yaratabilir düşüncesinde olduğumdan ben o tarafta değilim.

Soruyu soranların cevap arayışı için bir kaç neden hızlıca sayılabilir: salt merak, sıkça filmlere konu edilen makineler ile insanların savaşı gerçekleşebilir mi, teknolojik alanda uygulanması gerekebilecek etik kurallar vb. Dolayısı ile soru yerinde demek mümkün.

Bu konuda iki film önerip içlerinden birer kesit paylaşacağım. Filmleri izlemişsinizdir ama bu sahneler konuyla ilişkili diye paylaşmak istedim. İzlemediyseniz ben keyifle izlemiştim.

1.si “Imitation Game” filminden. Alan Turing’in makineler düşünebilir mi sorusuna verdiği cevabı içeriyor. Bir şekilde kendisine ait bir anıdan mı faydalanılmış yoksa senaryo ürünü mü bilmiyorum ama “makineler insanlar gibi düşünebilir mi” sorusuna verdiği harika cevabı içeren bir kesit (Konuyu makine bağlamından kopardığınızda da sosyal hayata dair de çok sevdiğim bir cevap). Sosyal medyada dolaşan “makineler düşünebilir mi” sorusu da aslında filmdeki gibi “makineler insanlar gibi düşünebilir mi” anlamında soruluyor farkında olmadan. Çok ileri bir zamanda cevaplar kesişebilecekse de iki soru birbirinden oldukça farklı. Şu anda cevapları da öyle.

Soruya bu şekilde bakınca belki de doğru cevap başka bir sorudur:

Makine öğrenmesi elbette algoritmalardan ibaret. Peki bu düşünmedikleri anlamına geliyor mu?

Bir çocuk için dahi bırakın insan ile makine ayrımı yapmayı, insan ile diğer canlılar arasındaki davranış ayrımının farkına varmak bile çok kolay olabilir. Ancak bunu kural setine dökmeye kalkarsanız işler biraz zorlaşacaktır. Zorlaşacaktır çünkü karmaşık. İnsan zekası gibi. Aslında ayrımı yaparken de anahtar kelime bu sanırım. Taksonomi üzerine çalışanlar affetsin elbette çok daha anlaşılır ve bilimsel tanımlar vardır ama çok karmaşık bağlantılar yapabilene insan diyoruz. Karmaşık düşünce yapısı basitleştikçe diğer canlılara doğru ilerliyoruz ya da öyle sanıyoruz. Üzerine çok yazamam ama bir paylaşım daha yapabilirim : İnsan Düşünebilen Tek Hayvan Türü mü? İnsan Harici Hayvanların Bilinci Var mı?

İlginç olan bir konu daha var. Makine Öğrenmesi insanların formüle edemeyecekleri düzeyde karmaşık ilişkileri öğrenmesi için kullanılıyor. İnsanlar farkında oldukları oldukça karmaşık konuları kural seti ile ifade edemiyorlar. Bunu bir takım algoritmalarla ve sayısız kullanım alanı sebebi ile makinelerden rica ediyorlar. Diğer yandan biz makinelerden daha karmaşık düşünebildiğimiz için onlardan ayrıldığımızı düşünüyor olabiliriz. Kimi kabiliyetlerin getiri ve götürüleri üzerine düşünmek iyi olabilir.

Başka bir soru daha ekleyeyim. Öğrenmek ile düşünmek aynı şeyler mi?

Konudan uzaklaşmadan 2. tavsiyem ise Transcendence filminden. Akla gelen cevaplardan birinin aslında yeni bir soru olduğunu aktarıyor.

Filmde Joseph Tagger (Morgan Freeman) daha önce hayatını kaybetmiş bilim adamı Dr. Will Caster (Johnny Depp) ile ekranda karşılaşınca hızlıca öz farkındalığını kanıtlayabilir misin diye soruyor. Çünkü bu soruya verilecek cevabın belki bir çoğumuz gibi makine-insan ayrımında kullanılabileceğini düşünüyor. Ancak bunu kanıtlama gücüne bildiğim kadarı ile biz de sahip değiliz.

Bütün bunlar ve fazlası üzerine düşünmek çok keyifli. Makine öğrenmesi öğrenmek de öyle.

One thought on

Makineler Düşünebilir mi?

Bir cevap yazın

Data Science Earth

Data Science Earth ekibi, üst düzey Veri Bilim çözümleri üretmek amacı ile toplanmış akademisyenler ve uzmanlardan oluşmaktadır. Öncelikli olarak veri bilincini geliştirmeyi ve küreselleşen rekabet ortamında verinin gücünün doğru kullanılmasını sağlamayı amaçlamaktadır.

Sponsor

QuestionPro 35 farklı soru seçim özelliği ile anket çalışmalarımıza güç katmaktadır.